Bãi Nhỏ và các bãi tắm trên đảo Phú Quý: chọn chỗ tắm và tránh rủi ro dưới nước

Bãi Nhỏ là bãi tắm được người đảo và khách nhắc tới nhiều nhất trên Phú Quý: một bãi cát không lớn, nằm khuất giữa các khối đá, nước trong và thường êm hơn những đoạn bờ trống gió. Ngoài Bãi Nhỏ, đảo còn một số bãi cát khác mà người địa phương hay tắm. Nguyên tắc chung là tắm ở chỗ có người địa phương tắm, vào giờ nắng dịu, ngày biển êm, và luôn có người trên bờ trông theo.

Đảo Phú Quý không có nhiều bãi tắm được tổ chức như ở các thành phố du lịch lớn; nhiều chỗ không có chòi cứu hộ, không có phao giới hạn vùng tắm. Bài này giúp người đi lần đầu và người mới ra đảo sống biết cách chọn chỗ tắm, đọc nước, nhận ra dòng chảy xa bờ, xử lý khi gặp cầu gai, sứa, và những lưu ý riêng khi đi cùng trẻ nhỏ. Bài không thay cho hướng dẫn của lực lượng cứu hộ hay chính quyền địa phương khi có cảnh báo.

Vì sao Bãi Nhỏ được nhiều người chọn

Bãi Nhỏ đúng như tên gọi: một vệt cát ngắn, ôm trong một vịnh nhỏ có đá chắn hai bên. Địa hình này giúp sóng vào bãi bị giảm bớt, mặt nước thường lặng hơn những đoạn bờ dài trống trải. Cát mịn, màu sáng, xuống nước một đoạn mới sâu dần, hợp cho người tắm thong thả. Nước trong vì không có sông suối đổ ra, đứng ngang ngực vẫn nhìn thấy chân.

Vì đẹp và dễ tắm, Bãi Nhỏ đông vào chiều muộn và cuối tuần, nhất là mùa hè khi khách ra đảo nhiều. Người đảo cũng ra đây tắm, cho con nhỏ tập bơi, ngồi hóng gió. Có thể có vài hàng quán nhỏ phục vụ nước uống tuỳ thời điểm, nhưng không nên trông chờ vào dịch vụ đầy đủ như khu du lịch.

Điều cần biết là "êm hơn" không có nghĩa là "luôn an toàn". Hai đầu bãi giáp đá, nước có thể xoáy và có đá ngầm, san hô, cầu gai. Ngày gió mạnh, sóng vẫn có thể vào bãi. Vì vậy, kể cả ở Bãi Nhỏ, các nguyên tắc an toàn tắm biển vẫn phải giữ nguyên.

Cách nhận ra một bãi tắm ổn

Có người địa phương tắm thường xuyên. Người đảo biết chỗ nào nước xoáy, chỗ nào có đá ngầm, mùa nào sóng lớn. Một bãi có trẻ con địa phương chơi đùa, người lớn tắm buổi chiều thường là bãi họ tin tưởng. Bãi vắng hoe giữa mùa hè có thể có lý do.

Đáy cát, độ sâu tăng từ từ. Đi chân xuống thấy cát mịn, sâu dần đều là dấu hiệu tốt. Đáy đá lởm chởm, đột ngột sâu, hoặc nhiều rong rêu nên tránh.

Sóng vỗ đều, không có vệt nước lạ. Mặt nước có sóng vỗ đều từ ngoài vào là bình thường. Một vệt nước tối màu, phẳng hơn, ít sóng vỡ hơn chạy vuông góc từ bờ ra khơi có thể là dòng chảy xa bờ.

Có chỗ râm và lối lên xuống dễ. Bãi có cây, có mái che hoặc vách đá tạo bóng giúp nghỉ ngơi giữa các lần xuống nước, tránh say nắng. Lối xuống bãi dễ đi cũng quan trọng nếu cần đưa người lên khi có chuyện.

Dòng chảy xa bờ và cách thoát

Dòng chảy xa bờ, hay dòng rip, là dòng nước hẹp chảy mạnh từ bờ ra khơi, hình thành khi nước do sóng đẩy vào bờ tìm đường thoát ra. Nó có thể xuất hiện ở bất kỳ bãi biển nào có sóng, kể cả bãi trông êm. Người tắm bị cuốn thường hoảng, cố bơi thẳng vào bờ ngược dòng, nhanh chóng kiệt sức. Đây là nguyên nhân của nhiều vụ đuối nước ở bờ biển Việt Nam.

Nếu bị cuốn, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh. Đừng bơi ngược dòng vào bờ. Hãy thả nổi, để dòng đưa ra một đoạn, đồng thời bơi song song với bờ để thoát khỏi vệt dòng chảy, thường chỉ rộng vài mét tới vài chục mét. Khi đã ra khỏi dòng, bơi chéo vào bờ theo hướng sóng. Nếu không bơi được, giơ tay vẫy, gọi to để người trên bờ biết.

Người trên bờ thấy ai bị cuốn không nên lao xuống nếu không có kỹ năng cứu hộ và phao. Hãy gọi người hỗ trợ, ném cho người dưới nước một vật nổi như phao, can nhựa rỗng, thùng xốp, áo phao. Nhiều vụ đuối nước kép xảy ra vì người cứu cũng bị cuốn theo. Biết điều này trước khi ra biển có thể cứu một mạng người.

Cầu gai, sứa, san hô: gặp thì làm gì

Quanh các bãi đá và rạn san hô của Phú Quý có nhiều sinh vật biển. Phần lớn vô hại nếu không chạm vào, nhưng một số có thể gây đau hoặc tổn thương. Bảng dưới là hướng xử lý ban đầu phổ biến, không thay cho khám chữa bệnh:

Đi dép nước khi lội ở chỗ có đá và san hô là cách phòng hữu hiệu nhất. Không lật đá, không thò tay vào hốc đá, không nhặt sinh vật lạ lên tay. Nếu có người dị ứng nặng, khó thở, lơ mơ sau khi bị sinh vật biển đốt, cần đưa tới cơ sở y tế ngay, không chờ đợi.

Đi tắm biển cùng trẻ nhỏ

Trẻ nhỏ rất thích biển, nhưng cũng là đối tượng dễ gặp nguy hiểm nhất. Vài điều cha mẹ nên giữ khi đưa con tắm ở các bãi trên đảo:

• Luôn có một người lớn nhìn trẻ liên tục, không xem điện thoại, không giao cho trẻ lớn hơn trông.
• Cho trẻ mặc áo phao vừa người khi xuống nước, kể cả ở chỗ nông; phao bơi bơm hơi không thay được áo phao.
• Chỉ cho trẻ chơi ở chỗ nước tới đầu gối hoặc thắt lưng của trẻ, trong tầm với của người lớn.
• Tắm vào khoảng sáng sớm hoặc chiều muộn, tránh giữa trưa; cho trẻ uống nước, nghỉ trong bóng râm.
• Không cho trẻ ra chơi ở bờ đá, mỏm đá khi có sóng.
• Tắm nước ngọt cho trẻ sau khi lên bờ; nước ngọt trên đảo quý, mang sẵn một can nhỏ từ chỗ ở.
• Dạy trẻ giơ tay gọi người lớn khi thấy khó chịu, bị đứt chân hay bị sinh vật đốt.

Đuối nước có thể xảy ra rất nhanh và im lặng, không giống cảnh vẫy vùng như phim ảnh. Một đứa trẻ có thể chìm trong vài chục giây mà không kêu được tiếng nào. Vì vậy, người lớn ở sát bên quan trọng hơn mọi thiết bị.

Giờ tắm, mùa tắm và những ngày không nên xuống biển

Giờ tắm dễ chịu nhất trên đảo là sáng sớm, khoảng sáu tới tám giờ, và chiều muộn, khoảng bốn tới sáu giờ. Giữa trưa nắng rất gắt, phản chiếu từ mặt nước và cát, dễ cháy da và say nắng. Buổi tối sau khi trời tối hẳn không nên tắm: không nhìn rõ sóng, rõ dòng chảy, người trên bờ không thấy nếu có chuyện.

Về mùa, những tháng biển êm khoảng giữa năm là mùa tắm của đảo, nước trong và sóng nhỏ. Mùa gió đông bắc cuối năm, sóng lớn ở nhiều bãi, nhất là những bãi trống hướng đông; chỉ những bãi khuất gió mới tắm được, và cũng cần hỏi người địa phương trước. Sau những đợt mưa lớn hoặc bão, nước có thể đục, có nhiều rác trôi dạt, nên đợi vài hôm.

Không xuống biển khi có cảnh báo gió mạnh, áp thấp, bão; khi đã uống rượu bia; khi vừa ăn no; khi đang mệt hoặc say nắng; khi tắm một mình ở chỗ vắng. Những điều này nghe quen, nhưng phần lớn tai nạn dưới nước đều rơi vào một trong số đó.

Giữ bãi biển sạch cho người ở lại

Bãi biển trên đảo không chỉ là chỗ chơi của khách mà là sân chơi của trẻ con trên đảo, là chỗ người đảo hóng mát mỗi chiều. Rác khách để lại, như chai nhựa, vỏ lon, túi ni lông, đầu lọc thuốc lá, sẽ ở lại rất lâu sau khi khách đã về đất liền. Gió và sóng đẩy rác vào khe đá, vùi trong cát, hoặc mang ra biển làm hại cá, rùa và rạn san hô.

Mang theo một túi đựng rác, khi về gom hết rác của mình, nếu tiện thì nhặt thêm vài món ở gần. Hạn chế đồ dùng một lần, mang bình nước cá nhân, hộp đựng đồ ăn dùng lại được. Không chôn rác trong cát, không đốt rác trên bãi. Những việc nhỏ ấy giúp Bãi Nhỏ và các bãi khác trên đảo vẫn đẹp cho người ở lại và cho những người tới sau.

Các bãi cát khác trên đảo và cách hỏi đường

Ngoài Bãi Nhỏ, dọc con đường vòng đảo có nhiều đoạn bãi cát xen giữa các bờ đá, có đoạn dài, có đoạn chỉ vài chục mét. Một số bãi nằm ngay trước khu dân cư, là chỗ thuyền thúng neo đậu, người dân phơi lưới, trẻ con tắm chiều. Một số bãi khuất hơn, phải đi qua đường đất hoặc lối mòn giữa vườn mới xuống được. Không phải bãi nào cũng hợp để tắm: có bãi đáy nhiều đá, có bãi là lối thuyền ra vào, có bãi hứng sóng trực tiếp theo mùa.

Cách tốt nhất là hỏi người địa phương: người cho thuê xe, chủ nhà nghỉ, người bán nước ven đường. Câu hỏi cụ thể sẽ cho câu trả lời có ích: "Hôm nay bãi nào tắm được, bãi nào sóng lớn?", "Có bãi nào nông cho trẻ con chơi không?". Người đảo biết rõ biển nhà mình thay đổi ra sao theo từng tuần, thông tin của họ chính xác hơn mọi bài đánh giá trên mạng viết từ mùa trước.

Khi tới một bãi lạ, dành vài phút quan sát trước khi xuống nước: sóng thế nào, có ai đang tắm không, có vệt dòng chảy không, đáy ra sao. Thấy thuyền neo dày, lưới thả gần bờ thì nên tìm chỗ khác, vừa an toàn vừa không cản trở công việc của ngư dân.

Câu hỏi thường gặp

Bãi Nhỏ có nhân viên cứu hộ không?

Việc bố trí cứu hộ ở các bãi tắm trên đảo phụ thuộc vào từng thời điểm, mùa du lịch và quyết định của địa phương. Không nên mặc định là luôn có người cứu hộ. Hãy tắm ở chỗ có nhiều người, có người trông theo trên bờ, và giữ các nguyên tắc an toàn như ở một bãi không có cứu hộ.

Có nên tắm biển khi trời mưa nhẹ không?

Mưa nhẹ, biển êm, không có sấm chớp thì nhiều người vẫn tắm. Nhưng nếu có giông, sấm sét, gió giật thì phải lên bờ ngay, vì người dưới nước rất dễ bị sét đánh và sóng có thể lớn nhanh. Mưa lớn cũng làm nước đục, khó nhìn thấy đáy và sinh vật.

Bị chuột rút khi đang bơi thì làm sao?

Giữ bình tĩnh, thả nổi người, hít thở sâu. Nếu chuột rút ở bắp chân, cố duỗi thẳng chân và kéo mũi bàn chân về phía mình. Gọi người xung quanh hỗ trợ. Khi đã đỡ, bơi chậm vào bờ và nghỉ ngơi. Khởi động kỹ, không tắm khi quá mệt giúp giảm nguy cơ chuột rút.

Ở Phú Quý có cần mang kính lặn, ống thở riêng không?

Nếu bạn thích ngắm san hô và cá ở chỗ nước trong, mang kính lặn và ống thở riêng là tiện nhất vì vừa vệ sinh vừa chủ động. Trên đảo có thể có chỗ cho thuê tuỳ thời điểm, nhưng không chắc lúc nào cũng có. Hãy chọn loại kính vừa mặt, thử ở chỗ nông trước.

Tắm biển xong cần tắm lại nước ngọt ngay không?

Nên tắm lại bằng nước ngọt để rửa muối, cát, giữ da và tóc không bị khô rát. Nước ngọt trên đảo khá quý, nên mang theo một can nhỏ từ chỗ ở để tráng người ngay khi lên bờ, rồi tắm kỹ khi về. Đồ bơi cũng nên giặt lại để bền hơn.

Có nên tắm biển một mình ở bãi vắng không?

Không nên, kể cả khi bạn bơi giỏi. Ở bãi vắng không có ai nhìn thấy nếu bạn bị chuột rút, bị dòng chảy cuốn hay bị sinh vật đốt. Nếu thật sự muốn yên tĩnh, hãy đi cùng ít nhất một người, người ở trên bờ trông theo, và chỉ tắm sát bờ.